Met uw paard naar België: wanneer geldt de Benelux-uitzondering?

Wie vanuit Nederland tijdelijk en niet-commercieel met een paard naar een deel van België reist, kan onder voorwaarden zonder diergezondheidscertificaat op pad. Die Benelux-uitzondering is geografisch en praktisch begrensd en geldt niet voor circuspaarden: controleer vertrekprovincie, bestemming, doel, registratie en terugreis. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) beschrijft de voorwaarden.

Voor welke rit naar België geldt de uitzondering?

De regeling betreft tijdelijke, niet-commerciële verplaatsingen in de Benelux-grenszone. Vanuit Nederland mag de rit vertrekken uit Zeeland, Noord-Brabant of Limburg en moet de bestemming liggen in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Limburg of Luik. De NVWA noemt recreatie, sport — bijvoorbeeld een concours — en werkzaamheden zoals het uitslepen van hout als voorbeelden. Ook grensbeweiding valt onder de afspraken, maar kent een eigen uitwerking. De Benelux-beschikking is niet van toepassing op circuspaarden. Lees de afbakening en voorbeelden bij de NVWA.

De verplaatsing voor recreatie, sport of werkzaamheden mag maximaal 30 dagen duren. Bij terugkomst moet het paard naar hetzelfde bedrijf en dus hetzelfde UBN terugkeren als waar het vandaan kwam. Voor commerciële transporten en verplaatsingen buiten de grenszone blijven de certificatieverplichtingen volgens de NVWA gelden. De NVWA formuleert de grenzen van de uitzondering hier.

Dat maakt de regeling relevant voor de Nederlandse ruiter die bijvoorbeeld vanuit Noord-Brabant naar een wedstrijd in Antwerpen gaat en met hetzelfde paard terugkeert. De plaats van vertrek én de Belgische bestemming doen ertoe; ‘naar België’ is op zichzelf dus geen voldoende omschrijving. Wie vanuit een andere provincie vertrekt of buiten de genoemde Belgische provincies reist, moet de algemene route voor reizen binnen de EU volgen. Het NVWA-stappenplan voor reizen vanuit Nederland naar een ander EU-land zet die route uiteen.

Welke zaken moeten vóór vertrek op orde zijn?

Zonder diergezondheidscertificaat reizen betekent niet zonder administratie reizen. Voor de Benelux-uitzondering moet het paard in I&R geregistreerd zijn én op het UBN staan van het bedrijf waar het normaal verblijft. Verder zijn een identificatiedocument (het paspoort) en een chip vereist. Is een paard niet gechipt, dan is volgens de NVWA wel een diergezondheidscertificaat nodig. Bekijk de voorwaarden voor het paard bij de NVWA.

Controleer paspoort en paard ruim vóór een reis op de gegevens die in het paspoort horen te staan. In het algemene EU-stappenplan staat dat chipnummer en signalement met het paard moeten overeenkomen. De NVWA-dierenarts controleert bij een aanvraag voor een diergezondheidscertificaat onder meer of paspoort en paard bij elkaar horen. Ook beschrijft de NVWA dat het UBN van de vertrekstal nodig is voor een certificaataanvraag en in TRACES wordt geregistreerd. Lees de toelichting over chip, paspoort, I&R en UBN.

Een werkbare controle vóór u inschrijft of de trailer aankoppelt:

• vertrek uit Zeeland, Noord-Brabant of Limburg en bestemming in een van de aangewezen Belgische provincies;
• tijdelijk en niet-commercieel doel, met terugkeer naar hetzelfde UBN;
• paspoort, chip en I&R-registratie controleren;
• basisregistratie als vervoerder onder AHR geregeld;
• bij twijfel de beslisboom van de NVWA invullen in plaats van afgaan op de bestemming van een vorige rit.

De laatste twee punten zijn geen formaliteit. De NVWA vermeldt uitdrukkelijk dat de basisregistratie vervoerder onder AHR ook bij deze Benelux-afspraken nodig blijft. Wie als particulier geen vervoerdersvergunning hoeft aan te vragen en hoefdieren naar een ander EU-land vervoert, moet zich volgens de NVWA onder de Animal Health Regulation als vervoerder registreren. De NVWA legt uit wanneer basisregistratie nodig is.

Wanneer blijft een diergezondheidscertificaat nodig?

De veilige uitgangspositie is: gebruik de uitzondering alleen als iedere voorwaarde aantoonbaar klopt. Buiten de grenszone en bij commercieel transport blijven certificatieverplichtingen gelden. De NVWA wijst daarnaast op een uitzondering bij een uitbraak van een besmettelijke ziekte: de regeling kan dan tijdelijk worden opgeschort en een diergezondheidscertificaat wordt weer verplicht. Controleer daarom altijd de actuele NVWA-informatie.

Voor reizen die niet onder de Benelux-afspraak vallen, zegt de NVWA dat u voor een reis naar een ander EU-land een diergezondheidscertificaat nodig heeft en dit bij de NVWA aanvraagt. Raadpleeg vóór vertrek het NVWA-stappenplan voor reizen binnen de EU en de informatie over basisregistratie voor de gegevens die bij uw vervoer horen.

Ook het soort vervoer blijft van belang. De NVWA schrijft dat paardenvervoer in beginsel onder de Europese Transportverordening valt, met uitzonderingen, onder meer wanneer een particulier het eigen paard vervoert. Als de verordening wel geldt, hangen de benodigde documenten af van afstand en duur van de rit. Laat u het paard door een bedrijf vervoeren, dan moet dat bedrijf volgens de NVWA aan de eisen van de Transportverordening voldoen. Gebruik de uitleg van de NVWA om de vervoerssituatie te beoordelen.

Wat betekent dit voor koper, verkoper en ruiter?

Voor de ruiter is de kern eenvoudig: een grensoverschrijdende wedstrijdrondreis kan onder de uitzondering vallen, maar alleen binnen het omschreven gebied en alleen tijdelijk, niet-commercieel en met terugkeer naar hetzelfde UBN. Voor koper en verkoper is het onderscheid eveneens belangrijk: de NVWA plaatst commerciële transporten buiten deze vereenvoudiging. Ga bij een bezichtiging, proefperiode of afleverafspraak daarom niet zonder controle uit van de uitzondering, maar beoordeel de situatie met de beslisboom van de NVWA. De NVWA onderscheidt niet-commerciële en commerciële verplaatsingen.

Een correct paspoort en een controleerbare I&R-registratie zijn daarbij de basis. Wie een paard koopt, kan ook onze uitleg over paspoort en I&R controleren gebruiken. Staat een paard op een andere locatie, dan biedt ons artikel over paard aan huis houden achtergrond over UBN en registratie.

Veelgestelde vragen

Geldt de uitzondering voor elke rit van Nederland naar België? Nee. De NVWA beperkt de afspraak vanuit Nederland tot vertrek uit Zeeland, Noord-Brabant of Limburg, met bestemming in vijf genoemde Belgische provincies. Bovendien moet de verplaatsing tijdelijk en niet-commercieel zijn; circuspaarden vallen niet onder de beschikking. Zie de volledige gebiedsafbakening.

Heb ik dan geen basisregistratie vervoerder nodig? Toch wel: de NVWA vermeldt dat de basisregistratie onder AHR nodig blijft. Raadpleeg de NVWA voordat u de reis plant voor de wijze van aanvraag. Lees de NVWA-uitleg over basisregistratie.

Wat doe ik bij twijfel? Volg de beslisboom waarnaar de NVWA verwijst en controleer de actuele informatie vóór vertrek. Regels kunnen bij een uitbraak van een besmettelijke ziekte tijdelijk anders uitpakken. Ga naar het NVWA-bericht over de Benelux-afspraken.